MUZEUM ZIEMI PISKIEJ Czterdzieści lat minęło...!

ZNAD PISY

ROZMOWY KLIO...

Odsłon : 54959

Czterdzieści lat minęło...!
(4 głosów, średnia ocena 4.75 na 5)


 

Spotkanie z powieściopisarzem i eseistą Stefanem Chwinem

Kiedy 40 lat temu, w 1969 roku grupka piskich zapaleńców z niedawno powstałego Towarzystwa Miłośników Ziemi Piskiej rzuciła propozycję, by utworzyć w Piszu muzeum („...bo dlaczego tylko w Szczytnie mogą mieć..."?), ówczesne władze powiatowe podjęły temat i niebawem na sesji Rady, w dniu 21 lipca 1969 roku podjęto uchwały o powołaniu i organizacji placówki muzealnej, mającej funkcjonować w ramach działalności Powiatowego Domu Kultury. Znaleziono w zasobach miejskich budynek „Baszta", który przez kilkanaście lat był siedzibą Muzeum a po 1991 roku znakomitym lokum na magazyn muzealiów.

Organizację placówki powierzono młodemu wówczas entuzjaście historii i folkloru, Mieczysławowi Kulęgowskiemu, który zaczynał działalność praktycznie od zera. Skromne środki wystarczały wprawdzie na płace i węgiel, ale opalać „Basztę" musiano we własnym zakresie. Toteż należy dziś zdementować krążącą w owym czasie po Piszu wieść, że w „Baszcie" straszy! To po prostu kierownik Muzeum walczący z kapryśnym piecem centralnego ogrzewania, bywał usmarowany sadzami, wyglądając niczym czart.Spotkanie piskiej młodzieży z gośćmi z Francji

Na bardzo skromne utrzymanie środków starczało, ale na zakup eksponatów niestety nie. Toteż młody kierownik wraz ze swoim asystentem Dobkiem Głębockim jeździł w tzw. „teren", peregrynując po strychach i komórkach wiejskich obejść, na obszarze całego powiatu piskiego. Tu znaleziono jakąś starą podniszczoną księgę, ówdzie jakiś stary „niepotrzebny" przedmiot i w taki sposób kształtowały się zbiory, które z biegiem lat stały się na tyle pokaźne, że dziś bez obawy można samodzielnie prezentować ślady przeszłości Ziemi Piskiej.

W 1972 roku kierownictwo placówki objął młody inżynier leśnik, zamiłowany przyrodnik Wiesław Krzeszewski (zmarł w 1979r.). Ów człowiek umiejący doskonale docenić walory przyrodnicze naszego regionu, zaczął również powiększać zbiory o okazy przyrodnicze, z których np. kolekcja oologiczna (czyli zbiór jaj), należy do jednej z największych w północno-wschodniej Polsce.

Po reformie administracyjnej kraju w 1975 roku, placówka została wyodrębniona jako oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Nastąpił okres dalszego rozwoju, ale już nie w „partyzanckim" stylu, lecz w oparciu o merytoryczne zasady, o których przestrzeganie dbał bardzo Pan Zygmunt Filipowicz - dyrektor suwalskiej „twierdzy".sympozjum na temat piskich umocnień z II wojny światowej

Po tragicznej śmierci Wiesława Krzeszewskiego w 1979 roku, kierownictwo Muzeum powierzono ponownie Mieczysławowi Kulęgowskiemu. Powiększające się zbiory i nader skromna baza lokalowa, stały się przyczyną poszukiwań większego lokum. Okazja taka nadarzyła się, kiedy w 1983 roku podjęto remont piskiego ratusza. Znane uwarunkowania tamtych czasów sprawiły, że z ratuszowej sutereny wyeksmitowano „białą pralnię" oraz pseudo - kawiarnię „Stokrotkę" i w 1985 roku, po usamodzielnieniu się Muzeum, rozpoczął się jego nowy rozdział. Życzliwość władz wojewódzkich, wspierana przez suwalskich patronów, zaowocowała dalszym rozwojem, także kadr.

Gdy jednak uzyskano samodzielność i załogę rzucono na „głęboką wodę" to najpierw nieśmiało a później zachęceni życzliwością, muzealnicy piscy nawiązali współpracę z olsztyńskim Muzeum Okręgowym, którego szef Janusz Cygański wsparł rozwój Muzeum w stopniu bezprzykładnym. Pomoc materialna w postaci wieloletniego depozytu zbiorów przyrodniczych oraz pomoc pracowników a w szczególności Mariana Szymkiewicza i dra Mirosława Hoffmanna zaowocowały znanymi wydarzeniami ekspozycyjnymi.

Mówiąc o współpracy z innymi muzeami, nie sposób tu pominąć Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie, Muzeum Ziemi w Warszawie, Muzeum Archeologicznego w Warszawie, Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży, Muzeum Wojska w Białymstoku oraz Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Niemałej pomocy udzieliło Muzeum Łowiectwa i Jeździctwa w Warszawie. Współpracowano też z Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce oraz Muzeum Mazurskim w Szczytnie. Niejednokrotnie współpracowano też z „ostoją" prańskiego wieszcza - Muzeum im. K.J. Gałczyńskiego w Praniu. W ostatnich latach wypróbowanym partnerem okazał się też Instytut Pamięci Narodowej, z którym zorganizowano kilka bardzo ważnych wystaw oraz konferencji naukowych.

Od 1998 roku, po „zmianie warty" w piskim muzeum, oprócz działalności sProfesor Jan Żaryn, Krzysztof Sychowicz i Waldemar Brenda dyskutuja w przerwie konferencji o kosciele rzymsko - katolickim w Polsce północno-wschodniejtricte statutowej, zaczęto organizować tzw. spotkania muzealne" zainicjowane przez obecnego kustosza Waldemara Brendę. Bohaterami owych spotkań byli znamienici luminarze polskiej historii, literatury, publicystyki, polityki i przyrodoznawstwa.

Mówiąc o historii piskiego muzealnictwa przedstawionej w powyższym wywodzie, ograniczono się tylko do współczesności. Tymczasem już w latach 1930-tych w górnej partii ratusza znajdowało się muzeum regionalne. Niestety wraz z zajęciem Pisza przez armię radziecką, zaginęły też bezpowrotnie cenne zbiory.

sympozjum na temat zamku piskiegoObecnie w zbiorach dominują dwa działy - przyroda Mazur oraz historia Ziemi Piskiej. W zasobach muzealnych znajduje się 171 gatunków ptaków, ssaków, gadów i ryb. W kolekcji historycznej udało się zgromadzić niezwykle cenne zabytki piśmiennictwa mazurskiego (najstarszy z XVIIIw.) i staroobrzędowców ponadto zbiory archeologiczne i etnograficzne. Udało się też zgromadzić dokumentację faktograficzną przeszłości regionu.

Te zainteresowania znajdują odzwierciedlenie w działalności wystawienniczej. Stała wystawa, to „Zwierzęta Warmii i Mazur". Wśród wystaw czasowych, wciąż powracających do sal muzealnych należy wymienić: „Z dziejów miasta i powiatu" oraz „Pisz w starej fotografii". Wychodząc poza tematykę regionalną eksponowano m.in. „Bursztyn - skarb dawnych mórz", „Biskupin", „Papua - Nowa Gwinea". Z kolei wystawy takie, jak „Z dziejów oręża polskiego", „Wierni Bogu i Ojczyźnie", „Żołnierza wyklęci", „Wypędzeni i przypędzeni 1945-1949", „Ślady PRL", „Bibuła czyli drugi obieg w Polsce", nie tylko poszerzają wiedzę ale również dotykają tematyki, wprawdzie historycznej, ale wciąż bardzo aktualnej, wywołującej dyskusje i komentarze.

Ks. Krzysztof Bielawny podczas prelekcji na temat cmentarzy mazurskichWażnym elementem działalności jest działalność wydawnicza Muzeum. Rozpoczęta w 1972 przez... Kacmajora „Komunikatami Znad Pisy" i później od 1986 przez Mieczysława Kulęgowskiego w kilkustronicowej broszurze „Znad Pisy", zakończona została w 1989 roku. W 1995 roku, nowy zespół redakcyjny powstały z inspiracji ówczesnych wolontariuszy: Waldemara Brendy i Ryszarda Pawlickiego, zainicjował wydawanie pisma popularno-naukowego „Znad Pisy". Pismo to znalazło grono zaprzysięgłych czytelników, zaś poziom zawartych treści jest wysoko oceniany przez środowiska naukowe. Przy Muzeum istnieje też Klub Lokalnych Inicjatyw Oświatowych, którego członkowie- nauczyciele historii - podejmują szereg nowatorskich pomysłów, upowszechniających wiedze o regionie i integrujących środowisko.

Tyle laurki o nas samych, krytyką niech się zajmą inni.

 

Dietmar Serafin

(Dyrektor Muzeum Ziemi Piskiej)



 

 
Komentarze (1)
Chochlik !
1 poniedziałek, 23 sierpnia 2010 12:43
Elżbieta Czyżewska
W trakcie lektury strony dot. Znad Pisy i artykułów dot. historii Muzeum zauważyłam kilkakrotne przekręcenie nazwiska p. Mieczysława Kulęgowskiego. Proszę o weryfikację. Pozdrawiam E.Czyżewska
Proszę zarejestruj się by móc dodawać komentarze do tego artykułu.

Wydarzenia

Brak wydarzeń
Kwiecień 2011
N P W Ś C P S
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

ZOBACZ RÓWNIEŻ

Bo co to znaczy wolność?

Z Waldemarem Brendą, historykiem, kustoszem Muzeum Ziemi Piskiej w Piszu rozmawiał Marek Truszkowski
Warto rozmawiać o takich rzeczach jak p [ ... ]


„DZIESIĘC MITÓW NA TEMAT MASONERII” Tadeusza Cegielskiego

article thumbnail

    Tadeusz Cegielski to znany historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizujący się w dziedzinie historii nowożytnej oraz histor [ ... ]


O „Łupaszce” w Piszu i w Nidzicy

         12 marca 2010r. minęła 100 rocznica urodzin Zygmunta Szendzielarza, słynnego „Łupaszki”, wrośniętego w mitologię polskich  [ ... ]